Maszyna używana jest kupiona, przyjechała z zagranicy i właśnie stoi na hali.
Instrukcja obsługi jest – ale w języku obcym, często w wersji papierowej, czasem nie do końca kompletna.
Na etapie uruchomienia, szkoleń albo pierwszych regulacji bardzo często pojawia się pytanie:
co zrobić z instrukcją i czy trzeba ją tłumaczyć na polski?
🔩 Jeśli jesteś w trakcie projektu i nie masz czasu na czytanie artykułu, możesz od razu zapytać o tłumaczenie instrukcji.
Jeśli natomiast chcesz lepiej zorientować się w sytuacji i dostępnych opcjach, zapraszam do dalszej lektury.
Maszyna używana na hali: kiedy temat instrukcji wraca na serio
W praktyce temat tłumaczenia instrukcji do maszyny używanej rzadko pojawia się na etapie zakupu.
Najczęściej wraca dopiero wtedy, gdy maszyna zaczyna faktycznie pracować.
Z mojego doświadczenia są to zwykle takie momenty:
- uruchomienie maszyny i pierwsze nastawy,
- szkolenie operatorów lub zespołu utrzymania ruchu,
- przekazanie maszyny do produkcji,
- pierwsze regulacje, przezbrojenia albo drobne awarie,
- zmiana obsady lub nowe osoby, które nie były na uruchomieniu.
Wtedy instrukcja przestaje być dokumentem w segregatorze, a zaczyna być narzędziem pracy.
„Przecież ktoś zna język” i dlaczego to zwykle nie wystarcza
To jedno z najczęstszych zdań, jakie słyszę na projektach.
I bardzo zrozumiałe, zwłaszcza gdy czas goni.
W firmach na produkcji często jest ktoś, kto mówi angielsku czy po niemiecku. Czasem nawet po włosku.
Problem w tym, że w praktyce:
- ta osoba nie zawsze jest dostępna,
- tłumaczenie na bieżąco bywa skrótowe i wybiórcze,
- odpowiedzialność za interpretację treści zostaje na kimś, kto niekoniecznie chce ją brać na siebie.
Różnica między „rozumiem, o co chodzi” a precyzyjną informacją techniczną bywa naprawdę istotna. Zwłaszcza przy regulacjach, bezpieczeństwie czy procedurach awaryjnych.
Czy trzeba tłumaczyć całą instrukcję? Niekoniecznie
To ważna informacja dla osób pod presją czasu i budżetu:
tłumaczenie instrukcji nie zawsze musi obejmować całość dokumentu.
W takich sytuacjach najczęściej zaczyna się od rozmowy o zakresie i rzeczywistych potrzebach projektu.
W projektach z maszynami używanymi bardzo często tłumaczone są tylko te części, które są faktycznie potrzebne do pracy, na przykład:
- informacje dotyczące bezpieczeństwa,
- obsługa i podstawowe nastawy,
- regulacje i przezbrojenia,
- konserwacja i czynności serwisowe,
- procedury awaryjne.
Zakres tłumaczenia można dopasować do etapu projektu i realnych potrzeb zespołu.
Nie każda maszyna wymaga od razu pełnej książki od A do Z.

Na co zwrócić uwagę przed zleceniem tłumaczenia instrukcji
Zanim instrukcja trafi do tłumaczenia, warto na chwilę się zatrzymać i sprawdzić kilka rzeczy.
To oszczędza czas po obu stronach.
W szczególności:
- czy instrukcja odpowiada faktycznej konfiguracji maszyny,
- czy jest to aktualna wersja, a nie dokument sprzed kilku modernizacji,
- w jakiej formie jest dokumentacja (PDF, papier, skan),
- czy są w niej ręczne dopiski, poprawki, załączniki.
W przypadku maszyn używanych to zupełnie normalne, że dokumentacja ma swoją historię.
Dobrze, żeby tłumaczenie tę historię uwzględniało.
A co z instrukcją po polsku – od strony formalnej?
To pytanie pojawia się bardzo często, zwłaszcza przy maszynach sprowadzanych z zagranicy.
Bez wchodzenia w interpretacje prawne:
wymóg posiadania instrukcji w języku polskim zależy od kilku czynników i nie zawsze wygląda tak samo dla maszyn nowych i używanych.
Ten temat omawiam szerzej w osobnym artykule Czy instrukcja obsługi musi być po polsku. Tam znajdziesz więcej kontekstu i odniesień także do maszyn używanych.
Po co to wszystko w praktyce
Dobrze przygotowane tłumaczenie instrukcji do maszyny używanej:
- ułatwia uruchomienie i szkolenia,
- zmniejsza ryzyko nieporozumień w zespole,
- pozwala uniezależnić się od jednej osoby, która zna język,
- po prostu usprawnia pracę w projekcie.
Nie zawsze chodzi o formalny obowiązek.
Często chodzi o to, żeby można było obsługiwać maszynę spokojnie, bez zgadywania i improwizacji. Zwłaszcza wtedy, gdy projekt już i tak ma wystarczająco dużo zmiennych.
➤ Jeśli jesteś w trakcie uruchomienia lub pracy z maszyną używaną i stoisz przed tematem tłumaczenia instrukcji, to dobry moment, żeby przejść do konkretów.